فيلسوف مورخين ابن ابى الحديد معتزلى در پايان شرح « خطبهء شقشقيه » با صراحت هر چه تمامتر مىنويسد : « استاد من ابو الخير مصدق بن شبيب در سال 603 براى من نقل كرد و گفت كه اين خطبه ( شقشقيه ) را نزد « شيخ ابو محمد عبد اللّه بن احمد » معروف به « ابن خشاب » خواندم . . . تا آنجا كه استاد گفت من از ابن خشاب پرسيدم آيا به نظر شما اين خطبه مجعول است ؟ . . . ابن خشاب گفت : نه به خدا من به يقين مىدانم كه اين خطبه از گفتار على ( عليه السّلام ) است ، چنان كه مىدانم تو هم يقين به صدق آن دارى ! من گفتم : بسيارى از مردم مىگويند اين خطبه از سخنان سيد رضى است ، ابن خشاب گفت : نه ! اين نفس گرم و اسلوب بديع كجا و سيد رضى و ديگران كجا ! . . . ما نوشته‌هاى سيد رضى را ديده‌ايم ، و به روش گفتار ، و طرز نويسندگى و اسلوب انشاء او آشنا هستيم ، و مىدانيم كه با اين سخنان ( نهج البلاغه ) هيچگونه سازشى ندارد . پس ابن خشاب گفت : به خدا قسم من اين خطبه را در كتابهائى كه دويست سال پيش از ولادت سيد رضى ، تصنيف شده است ديده‌ام ، آرى ديده‌ام كه اين خطبه در كتابها نوشته شده است . من آن خطبه را مىشناسم و مىدانم كه به خط كدام يك از علماء و اهل ادب است كه پيش از تولد پدر سيد رضى مىزيسته‌اند » . ابن ابى الحديد بعد از نقل گفتار استادش ابو الخير مصدق مىگويد : « من نيز قسمتهاى زيادى از اين خطبه ( شقشقيه ) را در تصنيفات استاد شيخ ابو القاسم بلخى پيشواى معتزليهاى بغداد كه در زمان خليفه المقتدر باللّه عباسى و مدتها پيش از تولد سيد رضى مىزيسته است ديده‌ام ، و نيز قسمتهاى زيادى از آن را در كتاب ابو جعفر ابن قبه كه يكى از دانشمندان شيعهء اماميه است ديده‌ام ، كتاب ابن قبه بنام « الانصاف » مشهور و